ul. B. Chrobrego 3a,
64-100 Leszno

Osobowości

Edward Ignyś

Edward Ignyś – muzyk, skrzypek i dudziarz wielko-polski, budowniczy instrumentów ludowych, instruktor nauki gry. Urodził się 7 marca 1916 roku w Klein-Otlesleben w niemieckiej Westfalii jako syn emigrantów zarobkowych. Po powrocie z rodzicami do Polski mie-szkał w Opalenicy koło Buku, potem w Śmiglu. Pocho-dził z rodziny wiejskich muzykantów, których rodowód sięga XIX wieku. Rodzinna kapela Ignysiów do II wojny światowej grała na weselach wiejskich, „wińcach" (dożynkach), majówkach, zabawach.
Naukę gry na skrzypcach i dudach E. Ignyś rozpoczął w wieku 12 lat; nauczycielami byli jego ojciec i dziadek. Pod koniec okresu międzywojennego zaczął grać w rodzinnej kapeli. Podczas II wojny światowej muzykowanie musiało być zaniechane; Niemcy nie pozwalali grać na dudach, traktując to jako przejaw polskości. Po zakończeniu wojny Ignysiowie: ojciec i syn skom-pletowali dudy, skrzypce i od nowa zorganizowali kapelę, grając jak dawniej. W latach 1950-1970 zaczęli uczestniczyć w rozpowszechniających się wów-czas imprezach folklorystycznych: regionalnych i wojewódzkich. Były to m.in. przeglądy kapel dudziarskich, konkursy i festiwale.


E. Ignyś w latach 1948-1976 pracował jako nauczyciel w Szkole Zawo-dowej w Śmiglu, ale w wolnym czasie w dalszym ciągu grał na dudach. W 1952 roku założył w Śmiglu kapelę dudziarską, która występowała samo-dzielnie lub przygrywała do tańca zespołom ludowym. Po przejściu na eme-ryturę rozpoczął ożywioną działalność jako muzyk i pedagog – nauczyciel gry
na dudach i skrzypcach podwiązanych. Prowadził kilka grup dziecięco-młodzieżowych w Turwi, Bukówcu Górnym, Czempiniu, Śmiglu i Krobi. Wyuczył gry na skrzypcach i dudach ponad 60 osób. W latach 80. prowadził aż cztery kapele dudziarskie w Lesznie. Był też założycielem oryginalnego zes-połu bandonistów. Z Dziecięco-Młodzieżową Kapelą Dudziarską w Lesznie związany był od początku istnienia zespołu do końca 2003 roku.
W czasie swej wieloletniej działalności muzycznej E. Ignyś wiele razy kon-certował z kapelami i zespołami regionalnymi na terenie niemal całej Polski. Brał udział we wszystkich znaczących festiwalach folklorystycznych: Płocku, Kazimierzu Dolnym, Jaśle, Przytocznej, Poznaniu, Rzeszowie i innych, zdoby-wając nagrody i wyróżnienia. W samym tylko Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu uczestniczył 25 razy. Wielokrotnie też wyjeżdżał na występy za granicę. Oprócz muzykowania i nauczania gry na in-strumentach ludowych, zajmował się budową dud wielkopolskich, czasem także kozłów weselnych i sierszeniek.
Budowniczy tak oto opisuje swoje ulubione dudy: „składają się z dwóch zasadniczych części. Pierwszą stanowi worek zbierający powietrze, do którego przymocowane są w górnej części główka z przebierką i czara drewniano-metalowa, służąca do wydawania dźwięków. W przebierce znajduje się stroik wykonany z trzciny lub metalowej rurki z trzcinowym języczkiem. Z tyłu worka przymocowany jest burdon, który wydaje basowe dźwięki. Drugą część stanowi dymka, służąca do wtłaczania powietrza. Zbudowana jest z drewnia-nego leja i trzech deseczek o kształcie gruszki. Wszystko to obite skórą, a lejek łączy obie części dud".
Instrumenty wykonane przez E. Ignysia znajdują się nie tylko w muzeach, ale przede wszystkim używane są przez wielu muzyków. „Jubileusz 70-lecia gry na instrumentach ludowych i 45-lecie pracy instruktorskiej Edwarda Ignysia zbiegło się z wydaniem jego pierwszego zeszytu <<Śpiewek dudziar-skich z Leszczyńskiego>> (Leszno 1996). Wydawcą jest Wojewódzki Dom Kultury (obecnie Centrum Kultury i Sztuki w Lesznie), z którym E. Ignyś współpracuje od kilkunastu lat nauczając dzieci i młodzież gry na dudach i skrzypcach podwiązanych. Rok później ukazały się <<Śpiewki dudziarskie z Gostyńskiego i Rawickiego>>. Uwieńczeniem Ignysiowego muzykowania jest przyznanie mu wielu nagród i odznaczeń za całokształt dokonań. Do naj-bardziej prestiżowych należy przyznanie mu najwyższego wyróżnienia twór-ców ludowych – Nagrody im. Oskara Kolberga, którą otrzymał w 1987 roku.”
E. Ignyś całe życie poświęcił pracy nauczycielskiej i instruktorskiej oraz działaniom społecznym, a także utrzymaniu i propagowaniu wielkopolskiej kultury ludowej. Za swą działalność otrzymał m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Odznakę Zasłużony Działacz Kultury, Odznakę Za Zasługi dla Województwa Leszczyńskiego i wiele innych. Zmarł 29 listopada 2004 roku w Lesznie, gdzie mieszkał w końcowych latach życia. Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Śmiglu.